همه مقاله‌های منتشرشده دکتر فاطمه جعفری برای مطالعه و مرور سریع.
مقاله‌ها را مرور کنید و وارد صفحه مطالعه شوید.
کمال‌گرایی کودک و ترس از شکست؛ اشتباه را عادی کنیمکمال‌گرایی کودک اغلب با یک پیام پنهان همراه می‌شود: «نباید اشتباه رخ دهد». وقتی کودک برای گرفتن نمره بهتر، کامل انجام دادن تکلیف یا بی‌نقص بودن در بازی تحت فشار قرار می…
«پنهان‌کاری» در کودکی همیشه به معنای شرارت نیست؛ گاهی یک راهِ موقت برای کنترل ترس، حفظ آبرو، گرفتن فرصت بیشتر یا مقابله با فشارهای روزمره است. وقتی کودک دروغ می‌گوید یا بخشی از حقیقت را پنهان می‌کند، پشت آن معمولاً نیاز ب…
موبایل و بازی رایانه‌ای؛ نشانه‌های افراط در کودکموبایل و بازی رایانه‌ای وقتی از ابزار سرگرمی و یادگیری فراتر می‌روند، می‌توانند به یکی از عوامل اصلی برهم‌زدن تعادل زندگی روزمره کودک تبدیل شوند؛ تعادلی که در آن رشد جسمی،…
حسادت بین خواهر و برادر؛ رقابت را چطور مدیریت کنیم؟حسادت بین خواهر و برادر اغلب از دلِ یک نیاز طبیعی به دیده‌شدن و امنیت سرچشمه می‌گیرد؛ اما اگر مدیریت نشود، می‌تواند به رقابت دائمی، تنش خانوادگی و حتی کاهش کیفیت رابطه م…
افسردگی در کودک؛ نشانه‌هایی که والدین نباید نادیده بگیرندافسردگی در کودک فقط یک «حال بد موقت» نیست و گاهی به شکل‌هایی دیده می‌شود که بزرگ‌ترها آن را به شلوغی دوران کودکی یا بی‌حوصلگی معمول نسبت می‌دهند. با این حال، زمان…
وسواس کودک؛ وقتی تکرار و چک‌کردن کل روز را می‌گیردوقتی تکرار، چک‌کردن، و انجام دوباره‌ی کارها برای کودک به یک «قانون ثابت» تبدیل می‌شود، زندگی روزمره از مسیر معمول خارج می‌گردد و هم خانواده و هم خود کودک درگیر فرسودگی ر…
خجالت کودک در جمع؛ چطور کمک کنیم عقب نماند؟خجالت کودک در جمع، به شکل یک ترمز نامرئی عمل می‌کند؛ کودک ممکن است هنگام حضور همسالان، در کلاس، مهمانی یا جمع‌های خانوادگی از حرف زدن عقب بماند، کمتر بازی کند یا حتی از نگاه کر…
وقتی بازی گروهی جا نمی‌افتد: تمرین دوست‌یابیبازی گروهی در مهدکودک، مدرسه یا محله فقط سرگرمی نیست؛ یکی از نخستین صحنه‌هایی است که کودک از طریق آن مهارت‌های ارتباطی را تمرین می‌کند. در بسیاری از خانواده‌ها مشاهده می‌شود ک…
کابوس‌های شبانه کودک؛ بعد از بیدار شدن چه واکنشی داشته باشیم؟کابوس شبانه در بسیاری از کودکان رخ می‌دهد و لحظه‌ای که کودک بعد از بیدار شدن می‌خواهد ترس را توضیح دهد، برای والدین حساس و پرتنش است. تجربه‌ی دیدن ترس در چهره…
استعدادیابی؛ نشانه‌هایی که معمولاً والدین از کنارشان می‌گذرنددر بسیاری از خانواده‌ها، استعدادیابی تنها با «توانایی‌های دیده‌شده» یکی می‌شود؛ در حالی که بخش مهمی از استعدادها از مسیرهای کمتر دیده‌شده و رفتارهای روزمره آشک…
تنظیم هیجان در کودک؛ وقتی ناراحت می‌شود چه جمله‌هایی بگوییم؟وقتی کودک ناراحت می‌شود، مهم‌ترین کمک این است که هیجان او «دیده» شود و هم‌زمان، راه‌های آرام‌سازی و رفتار درست روشن گردد. در بسیاری از موقعیت‌ها، والدین نیت خو…
استعدادیابی با بازی؛ ۵ فعالیت ساده برای کشف توانایی کودکاستعدادیابی با بازی از آن روش‌هایی است که به جای برچسب‌زدن و امتحان‌گرفتن، زمینه مشاهده‌گری فراهم می‌کند؛ روشی که می‌تواند به والدین کمک کند رشد کودک را در مسیر وا…
چرا مقایسه، انگیزه را می‌کاهد؟مقایسه‌کردن کودک با همسالان یا خواهر و برادر، حتی وقتی با نیت «برتری» یا «پیشرفت» انجام می‌شود، معمولاً پیامدهای روانی و رابطه‌ای ناخواسته‌ای به همراه دارد. در خانواده‌هایی که تمرکز بر رشد ک…
چرا کودک من تمرکز ندارد؟ از حواس‌پرتی و بی‌قراری تا احتمال بیش‌فعالی (ADHD)مشاهده بی‌قراری و کم‌توجهی در کودک، معمولاً با نگرانی والدین درباره رشد کودک و کیفیت رابطه والد و فرزند همراه می‌شود؛ نگرانی‌ای که از یک سو با «ع…
پرخاشگری ناگهانی کودک: قبل از دعوا چه می‌بینیم؟پرخاشگری ناگهانی کودک معمولاً از یک اتفاق خلق‌الساعه شروع نمی‌شود؛ اغلب نتیجه‌ی مجموعه‌ای از نشانه‌های قابل‌مشاهده است که پیش از درگیری شکل می‌گیرند. برای والدین، دیدن جهش ن…
وقتی مدرسه سخت می‌شود: بررسی افت تحصیلی را از کجا شروع کنیم؟افت تحصیلی معمولاً از یک اتفاق واحد آغاز نمی‌شود؛ بیشتر اوقات نتیجه هم‌زمان چند عامل است که در محیط کلاس، برنامه روزانه، وضعیت یادگیری و رابطه‌های خانوادگی به ه…
گفت‌وگوی آرام والد-کودک؛ از سرزنش تا درکمقدمه: تغییر یک الگو در لحظه‌های معمولدر بسیاری از خانواده‌ها، گفت‌وگو با کودک از لحظه‌ای آغاز می‌شود که رفتار نامطلوب دیده می‌شود؛ سپس سریع‌ترین واکنش ممکن—سرزنش، تذکر تند یا مقا…
وقتی کودک از اشتباه می‌ترسد؛ چطور اعتمادبه‌نفسش را بالا ببریم؟ترس از اشتباه در کودکان معمولاً از «دویدن برای کامل بودن» شروع می‌شود؛ جایی که کودک احساس می‌کند اگر چیزی درست نباشد، باید شرمگین شود، سرزنش ببیند یا ارزشش کم…
گوش‌دادنِ درست؛ کاهش تنش در خانهیکی از مؤثرترین راه‌های کم‌شدن بحث‌های روزمره با کودک، تغییر سبک گوش‌دادن است؛ نه با «سخن‌گفتن بیشتر»، بلکه با دریافت دقیق‌تر پیام کودک و پاسخ متناسب به احساس و نیاز پشت آن. در خانواده‌ها،…
جدا شدن والدین و نشانه‌های رفتاری؛ گفت‌وگو چگونه شکل می‌گیرد؟جدایی والدین می‌تواند در کوتاه‌مدت و گاه در میان‌مدت، الگوهای رفتاری کودک و نوجوان را تغییر دهد؛ تغییراتی که همیشه نشانه «مشکل جدی» نیستند، اما معمولاً نیازمند…
وقتی خانه عوض می‌شود: ردِ طلاق در ذهن کودکوقتی جدایی والدین رخ می‌دهد، کودک فقط یک تغییر در «شرایط زندگی» را تجربه نمی‌کند؛ بلکه مجموعه‌ای از نشانه‌ها—از تنش‌های قبل از جدایی تا شیوه‌های گفت‌وگو در خانه و کیفیت مراقبت—در…
داد زدن‌های کودک برای کنترل موقعیت؛ پشتش چه می‌گذرد؟داد زدن‌های کودک برای کنترل موقعیت، اغلب نه نشانه «بد بودن» کودک، بلکه نتیجه تلاش او برای اثر گذاشتن بر شرایط و گرفتن سهمی از کنترل در موقعیت‌های مبهم یا فشارزاست. در …
وقتی رفتار چالش‌برانگیز روی روال خانه می‌افتد؛ چه باید گفت؟برخورد با رفتارهای چالش‌برانگیز در خانه بیش از آن‌که به «کنترل کامل» کودک یا نوجوان مربوط باشد، به انتخاب جمله‌های درست در لحظه‌های پرتنش و ایجاد زمینه‌ای پایدا…
وقتی «نه» تبدیل به جنگ می‌شود، لجبازی نیست؛ اغلب بازتابی از نیازهای رشدی کودک است. لحظه‌ای که پاسخ یک درخواست ساده با فریاد، گریه، پرتاب وسایل یا قفل شدن در رفتارهای تکراری همراه می‌شود، والدین معمولاً آن را نشانه «لجباز…
ترس‌های شبانه کودک؛ راهنمای واکنش درست والدینترس‌های شبانه در کودکان معمولاً از دلِ خیال، محدودیت شناختی در تمایز بین واقعیت و داستان، و همچنین واکنش هیجانی به رویدادهای روز شکل می‌گیرد؛ بنابراین نوع واکنش والدین می‌تواند…
وقتی کودک می‌ترسد: تشخیص تفاوت نگرانی معمولی و اضطراب پایدارترس در کودکی بخش طبیعی از رشد است و بسیاری از کودکان در برابر صداهای بلند، تاریکی، جدا شدن از والد، شروع مدرسه یا اتفاقات جدید واکنش نشان می‌دهند. با این حال، …
اضطراب در زندگی روزمره می‌تواند هم به شکل کاملاً نامحسوس ظاهر شود و هم به صورت موج‌های کوتاه و تکرارشونده ذهن را درگیر کند؛ از نگرانی‌های مکرر درباره آینده تا بی‌قراری جسمی، اختلال در خواب و کاهش تمرکز. در بسیاری از موار…
تأثیر نفوذ اجتماعی و فشار همسالان بر شکل‌گیری نگرش‌ها و رفتارهانفوذ اجتماعی و فشار همسالان از سازوکارهای اثرگذار در شکل‌گیری نگرش‌ها و رفتارها هستند؛ نیروهایی که اغلب به‌صورت تدریجی و در محیط‌های روزمره عمل می‌کنند و می…
رشد روانی-اجتماعی در سال‌های کودکی، نقشه‌ای پنهان از شیوه ارتباط، تنظیم هیجان و برداشت از خود می‌سازد؛ نقشه‌ای که در سال‌های بعد در روابط عاطفی، دوستی‌ها، سازگاری اجتماعی و حتی سبک حل تعارض خود را نشان می‌دهد. کودکی صرف…
گفت‌وگوی درونی—همان روایت خاموش ذهن درباره خود، دیگران و آینده—می‌تواند به‌تدریج کیفیت تصمیم‌گیری، آرامش روانی و میزان انعطاف‌پذیری در برابر فشار را شکل دهد. در این میان، خطاهای شناختی رایج مانند تحریف واقعیت، تعمیم‌های…
تصمیم‌های روزمره معمولاً با یک رویداد روشن و ناگهانی آغاز نمی‌شوند؛ بلکه نتیجه‌ی الگوهای پایدار شخصیت هستند که در پسِ انتخاب‌های کوچک، به شکل‌دادن به برداشت‌ها، اولویت‌ها و شیوه‌ی واکنش عمل می‌کنند. صفات فردی مانند مجموعه…